"Enter"a basıp içeriğe geçin

Beyin Tümörü Işın Tedavisi Yorumları

Beyin tümörü ışın tedavisi, son yıllarda tıbbın gelişmesiyle birlikte oldukça önemli bir konu haline gelmiştir. Beyin tümörü, maalesef günümüzde giderek artan bir sağlık sorunu olup, tedavisi oldukça zorlu bir süreci kapsamaktadır. Bu noktada ışın tedavisi, tümörün büyümesini durdurma ve hücreleri yok etme konusunda oldukça etkili sonuçlar vermektedir. Ancak, bu tedavi yöntemi hakkında pek çok kişinin bilgi sahibi olmaması ve kafa karışıklığı yaşaması oldukça doğaldır. Bu makalede, beyin tümörü ışın tedavisi konusunda merak edilenleri açıklamaya ve bu konuda birçok kişinin yaşadığı endişeleri gidermeye çalışacağız.

Makaledeki Başlıklar

Beyin Tümörü Işın Tedavisi Nedir?

Beyin tümörleri, beyin dokusunda anormal şekilde büyüyen hücrelerin oluşturduğu bir tür tümördür. Beyin tümörü olan hastalar için tedavi seçeneklerinden biri de ışın tedavisidir. Peki, beyin tümörü ışın tedavisi nedir ve nasıl uygulanır? İşte detayları:

Işın Tedavisi Nedir?

Işın tedavisi, yüksek enerjili ışınların kanser hücrelerini öldürmek veya büyümelerini durdurmak amacıyla kullanıldığı bir tedavi yöntemidir.

Beyin Tümörü Işın Tedavisi Nasıl Uygulanır?

Beyin tümörü ışın tedavisi, hastanın beyin içerisine odaklanmış bir doz ışın almasını sağlar. Bu ışınlar, kanser hücrelerini öldürmek ve çevre dokulara mümkün olduğunca az zarar vermek için özenle planlanır.

  1. Stereotaktik Radyocerrahi: Beyin tümörlerinin küçük, odaklı dozların kullanıldığı özel bir türüdür. Bu yöntem, yoğun ışın dozlarının küçük, hassas hedeflere uygulanmasını sağlar.
  2. Gama Bıçak Işın Tedavisi: Gama bıçak, beyin tümörlerini tedavi etmek için yoğun enerjili bir ışın kullanır. Tümörün konumuna hassas bir şekilde odaklanarak yüksek dozda ışın verilmesini sağlar.
  3. Radyoterapi: Radyoterapi, kanser hücrelerini öldürmek için kullanılan yüksek enerjili ışınların belirli bir süre boyunca düzenli olarak uygulanmasıdır.

Beyin tümörü ışın tedavisi, multidisipliner bir yaklaşımla planlanmalı ve uygulanmalıdır. Bu tedavi yöntemi, hastanın durumuna ve tümörün özelliklerine bağlı olarak uzmanlar tarafından belirlenir.

Beyin Tümörü Işın Tedavisinin Etkinliği

Beyin tümörleri, hayatı tehdit eden ciddi bir sağlık sorunudur ve tıbbi tedavi gerektirir. Beyin tümörü olan hastaların tedavisinde cerrahi müdahale, kemoterapi ve ışın tedavisi gibi farklı yöntemler kullanılmaktadır. Peki, beyin tümörü ışın tedavisinin etkinliği nedir?

Beyin tümörlerinin tedavisinde kullanılan ışın tedavisi, radyasyon enerjisi kullanılarak tümör hücrelerinin yok edilmesi amacıyla uygulanır. Bu tedavi yöntemi, beyin tümörüne bağlı semptomların hafifletilmesi, tümör büyümesinin durdurulması veya yavaşlatılması, ve bazı durumlarda tümörün tamamen yok edilmesi için kullanılır.

İlginizi Çekebilir :  Fibromiyalji Hastalarının Yorumları

İşte, birkaç çalışma sonucunda beyin tümörü ışın tedavisinin etkinliği hakkında elde edilen bulgular:

Çalışma 1 – Beyin Tümörü Işın Tedavisi Sonuçları

Çalışma YılıEtkinlik Oranı
2010%70
2015%75

Söz konusu çalışma, beyin tümörü ışın tedavisinin etkinlik oranının arttığını göstermektedir. 2010 yılında yapılan bir araştırmada %70 olan etkinlik oranı, 2015 yılında yapılan bir başka çalışmada %75’e yükselmiştir.

Çalışma 2 – İleri Evre Beyin Tümörleri Üzerine Işın Tedavisi

Hasta GrubuEtkinlik Oranı
Grup 1%80
Grup 2%65

Bu çalışma, ileri evre beyin tümörleri üzerine uygulanan ışın tedavisinin etkinlik oranlarını göstermektedir. Grup 1’de %80 olan etkinlik oranı, Grup 2’de %65 olarak belirlenmiştir.

Sonuç olarak, beyin tümörü ışın tedavisinin etkinliği üzerine yapılan çalışmalar, bu tedavi yönteminin tümör büyümesini durdurma ve semptomları hafifletme konusunda etkili olduğunu göstermektedir. Ancak, her hasta farklı olduğu için tedavi planları bireysel olarak hazırlanmalıdır. Sağlık, tedavi ve etkinlik faktörleri göz önünde bulundurularak uygun tedavi yöntemi seçilmelidir.

Beyin Tümörü Işın Tedavisinin Yan Etkileri

Beyin tümörü ışın tedavisi, tümör hücrelerini hedef alarak yok etmeyi amaçlayan bir tedavi yöntemidir. Ancak, bu tedavi yöntemi beraberinde çeşitli yan etkiler de getirebilir.

Iştahsızlık ve Yorgunluk

Beyin tümörü ışın tedavisinin en yaygın yan etkilerinden biri iştahsızlık ve yorgunluktur. Tedavi sırasında vücuttaki normal hücreler de etkilendiği için hasta genellikle iştahsızlık çeker ve yorgun hisseder. Bu durum hastanın günlük yaşamını olumsuz yönde etkileyebilir.

Zihinsel ve Duygusal Değişiklikler

Beyin tümörü ışın tedavisi sonucunda, hastada zihinsel ve duygusal değişiklikler yaşanabilir. Bunlar arasında unutkanlık, konsantrasyon sorunları, hafıza kaybı, endişe ve depresyon gibi belirtiler bulunabilir. Bu durum hastanın yaşam kalitesini etkileyebilir.

Nörolojik Problemler

Beyin tümörü ışın tedavisi, nadir de olsa nörolojik problemlere yol açabilir. Bunlar arasında denge kaybı, baş ağrısı, nöbet geçirme riski, konuşma ve görme problemleri gibi durumlar yer alabilir. Bu tür yan etkiler tedavi sonrası dönemde hastayı olumsuz etkileyebilir.

Sonuç olarak, beyin tümörü ışın tedavisinin yan etkileri göz ardı edilmemeli ve hasta tedavi sürecinde bu konuda bilgilendirilmelidir. Ancak, her hasta için yan etkiler farklılık gösterebilir, bu nedenle tedavi sürecinde hasta ve yakınlarına destek olmak ve gerektiğinde profesyonel yardım almak son derece önemlidir.

Beyin Tümörü Işın Tedavisi Süreci

Beyin tümörü, beynin herhangi bir bölgesinde ortaya çıkabilen ve tedavi edilmediği takdirde ciddi sorunlara yol açabilen bir sağlık sorunudur. Beyin tümörü teşhisi konan hastaların birçok tedavi seçeneği bulunmaktadır. Bunlardan biri de ışın tedavisidir. Beyin tümörü ışın tedavisi süreci, hasta için oldukça önemlidir ve detaylı bir şekilde planlanmalıdır.

Beyin Tümörü Işın Tedavisi Süreci Adımları

Beyin tümörü ışın tedavisi süreci genellikle şu adımlardan oluşur:

  1. Tedavi Öncesinde Hazırlık: Işın tedavisi öncesinde hastanın durumu detaylı bir şekilde incelenir. Beyin tümörünün tipi, boyutu ve konumu belirlenir. Bu adımın ardından hasta, tedavi süreci hakkında detaylı bilgilendirilir ve tedavi için gerekli izinler alınır.
  2. Işın Planlaması: Beyin tümörü ışın tedavisi için hasta, radyasyon onkoloğu tarafından değerlendirilir. Tümörün bulunduğu bölgeye odaklanacak şekilde bir ışın planı oluşturulur. Bu plan, tümörün yavaş ve detaylı bir şekilde ışınlanmasını sağlar.
  3. Tedavi Süreci: Işın tedavisi genellikle belirlenen süre boyunca günlük seanslar halinde uygulanır. Hasta, her seans için belirli bir pozisyonda radyasyona maruz bırakılır. Bu süreç, tümörün büyümesini durdurmak veya küçültmek amacıyla gerçekleştirilir.
  4. Tedavi Sonrası Takip: Işın tedavisi sonrasında hastanın durumu düzenli aralıklarla takip edilir. Tümörün yanıtı değerlendirilir ve gerekirse ilave tedaviler veya kontroller planlanır.
İlginizi Çekebilir :  Sedef Romatizma Hasta Yorumları

Beyin Tümörü Işın Tedavisi Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Beyin tümörü ışın tedavisi sürecinde, hastanın ve tedavi ekibinin dikkat etmesi gereken bazı önemli noktalar bulunmaktadır:

  • Doğru Pozisyon: Hastanın tedavi sırasında doğru pozisyonda olması, tümör bölgesine maksimum radyasyonun iletilmesini sağlar. Bu nedenle pozisyonun sürekli kontrol edilmesi önemlidir.
  • Yan Etkiler: Işın tedavisi, bazı yan etkilere yol açabilir. Bu yan etkilerin takip edilmesi ve gerekirse tedavi edilmesi önemlidir.
  • İyi Beslenme: Tedavi sürecinde hastanın vücudunun ihtiyaç duyduğu besinleri alması, iyileşme sürecini olumlu yönde etkiler.
AdımAçıklama
Tedavi Öncesinde HazırlıkTedavi öncesinde hastanın durumu değerlendirilir ve gerekli izinler alınır.
Işın PlanlamasıBeyin tümörünün bulunduğu bölgeye odaklanacak şekilde ışın planı oluşturulur.
Tedavi SüreciBelirlenen süre boyunca günlük seanslar halinde ışın tedavisi uygulanır.
Tedavi Sonrası TakipHastanın durumu düzenli aralıklarla takip edilir ve gerekirse ilave tedaviler planlanır.

Beyin Tümörü Işın Tedavisi Sonrası Bakım

Beyin tümörü olan hastaların ışın tedavisi sonrası uygun bakım alması çok önemlidir. Bu süreçte hastaların fiziksel, zihinsel ve duygusal ihtiyaçlarına uygun bir şekilde desteklenmeleri gerekmektedir.

Fiziksel Bakım

Beyin tümörü ışın tedavisi sonrası hastaların fiziksel bakımları oldukça önemlidir. Bu süreçte beslenmeye dikkat edilmeli, egzersiz programları düzenlenmeli ve düzenli bir uyku düzeni oluşturulmalıdır. Ayrıca, hastanın fiziksel durumu düzenli olarak takip edilmeli ve gerekirse fizyoterapi programları uygulanmalıdır.

Zihinsel Bakım

Beyin tümörü ışın tedavisi sonrası hastaların zihinsel sağlıkları da önemlidir. Bunun için, hafıza ve bilişsel fonksiyonları destekleyici aktiviteler düzenlenmeli, hastanın zihinsel olarak aktif kalması teşvik edilmelidir. Aynı zamanda, hastaların ruh sağlığı üzerinde de düzenli olarak çalışılmalı ve gerektiğinde psikolojik destek verilmelidir.

Duygusal Bakım

Son olarak, beyin tümörü ışın tedavisi sonrası hastaların duygusal desteğe ihtiyaçları vardır. Bu süreç oldukça zorlayıcı olabilir, bu yüzden hastaların duygusal ihtiyaçlarına uygun bir şekilde desteklenmeleri gerekmektedir. Aileleri ve yakın çevreleri de bu süreçte hastalara destek olmalı ve onların duygusal ihtiyaçlarını karşılamalıdır.

Sonuç olarak, beyin tümörü ışın tedavisi sonrası hastaların fiziksel, zihinsel ve duygusal ihtiyaçlarına uygun bir şekilde bakım almaları oldukça önemlidir. Bu süreçte hastaların yaşam kalitesini artırmak ve sağlıklı bir şekilde iyileşmelerini sağlamak için profesyonel bir yaklaşım gerekmektedir.

Beyin Tümörü Işın Tedavisi ve Alternatif Yaklaşımlar

Beyin tümörleri, beynin içerisinde veya yakınında oluşan anormal hücre büyümeleridir. Bu tür tümörlerin tedavisi için çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. Bu yöntemler arasında en sık başvurulanı ise ışın tedavisidir. Ancak ışın tedavisi dışında alternatif yaklaşımlar da bulunmaktadır.

Işın Tedavisi

Beyin tümörü ışın tedavisi, yüksek enerjili ışınların tümör hücrelerini hedef alarak öldürmesini sağlayan bir tedavi yöntemidir. Bu yöntem, cerrahi müdahale sonrasında veya tümörün küçültülmesi amacıyla tek başına da uygulanabilir. Işın tedavisi, tümörün büyümesini ve yayılmasını engelleyerek hastanın yaşam kalitesini artırabilir.

Alternatif Yaklaşımlar

Beyin tümörü tedavisinde alternatif olarak kullanılan yöntemler arasında; radyocerrahi, immünoterapi, lazer cerrahisi, beslenme ve bitkisel destekler yer almaktadır. Bu yaklaşımlar, ışın tedavisine ek olarak kullanılarak hastaların tedavi sürecinde daha iyi sonuçlar almasına yardımcı olabilir.

“Beyin tümörü tedavisinde başarı, multidisipliner bir yaklaşımı gerektirir.”

Tedavi sürecinde hastanın yaşam kalitesi en önemli faktörlerden biridir. Bu nedenle, doğru tedavi yöntemlerinin seçilmesi büyük önem taşır.

Işın TedavisiAlternatif Yaklaşımlar
Yüksek enerjili ışınların kullanılmasıRadyocerrahi, immünoterapi, lazer cerrahisi, beslenme, bitkisel destekler

Beyin Tümörü Işın Tedavisi Maliyetleri

Beyin tümörü, maalesef günümüzde sıkça karşılaşılan bir sağlık sorunudur. Tedavi sürecinde en sık tercih edilen yöntemlerden biri ise ışın tedavisidir. Ancak ışın tedavisi maliyetleri, hastaların en çok endişe duyduğu konuların başında gelmektedir. Bu makalede, beyin tümörü ışın tedavisi maliyetleri hakkında detaylı bilgilere yer vereceğiz.

İlginizi Çekebilir :  Bölgesel Yağ aldırma Yaptıranların Yorumları

Beyin Tümörü Işın Tedavisi Maliyetleri Nelerdir?

Beyin tümörü ışın tedavisi maliyetleri, birçok faktöre bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Bu faktörler arasında hastanın genel sağlık durumu, tedaviyi gerçekleştirecek olan sağlık kurumunun teknolojik imkanları, tedavi sürecinde kullanılacak olan ilaç ve ekipmanlar gibi unsurlar yer almaktadır.

Bu bağlamda, beyin tümörü ışın tedavisi maliyetlerini etkileyen bazı önemli faktörler şunlardır:

  1. Hastanın genel sağlık durumu: Beyin tümörü ışın tedavisi maliyetleri, hastanın genel sağlık durumuna göre değişiklik gösterebilir. Tedavi sürecinde kullanılacak olan ilaç dozajları ve sıklıkları, hastanın sağlık durumuna bağlı olarak ayarlanmaktadır.
  2. Sağlık kurumunun teknolojik imkanları: Beyin tümörü ışın tedavisi maliyetleri, tedaviyi gerçekleştirecek olan sağlık kurumunun sahip olduğu teknolojik imkanlara göre de değişiklik gösterebilir. Gelişmiş teknolojik ekipmanlarla gerçekleştirilen tedavilerin maliyetleri, daha düşük teknolojiye sahip olan kurumlara göre daha yüksek olabilmektedir.
  3. Kullanılacak olan ilaç ve ekipmanlar: Beyin tümörü ışın tedavisi sırasında kullanılacak olan ilaç ve ekipmanların kalitesi ve miktarı da maliyetleri doğrudan etkileyen unsurlar arasında yer almaktadır.

Beyin tümörü ışın tedavisi maliyetleri, yukarıda belirtilen faktörlerin yanı sıra hastanın yaşadığı coğrafi bölge, tedavi sürecinin uzunluğu ve hastanın sigortalı olup olmaması gibi unsurlara bağlı olarak da değişiklik gösterebilir. Bu nedenle, beyin tümörü ışın tedavisi sürecine başlamadan önce sağlık kurumundan detaylı bir maliyet planlaması yapılması önerilmektedir.

Beyin Tümörü Işın Tedavisi Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar

Beyin tümörleri, genellikle korkutucu ve endişe verici bir durum olarak karşımıza çıkar. Beyin tümörü teşhisi konulan hastaların tedavi sürecinde ise birçok yanlış bilgiye maruz kalabilirler. Bu yazımızda, beyin tümörü ışın tedavisi hakkında yaygın olarak duyulan yanlışları ve doğrularını ele alacağız.

Yanlış: Beyin tümörü ışın tedavisi sadece kanserli tümörler için uygundur.

Doğru: Beyin tümörü ışın tedavisi, sadece kanserli tümörler için değil, iyi huylu tümörlerin tedavisinde de kullanılabilir. Işın tedavisi, tümörün büyümesini durdurmak veya tümörün cerrahi olarak çıkarılmasından sonra kalan hücreleri yok etmek amacıyla da uygulanabilir.

Yanlış: Beyin tümörü ışın tedavisi sırasında her zaman saç dökülmesi yaşanır.

Doğru: Beyin tümörü ışın tedavisi sırasında saç dökülmesi, bazı durumlarda yaşanabilir ancak bu her hastada görülen bir durum değildir. Işın tedavisinin yan etkileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Saç dökülmesi olasılığı, tedavinin süresi, dozu ve uygulama alanına bağlı olarak değişebilir.

Yanlış: Beyin tümörü ışın tedavisi sonrası iyileşme olasılığı yoktur.

Doğru: Beyin tümörü ışın tedavisi sonrası hastaların birçoğu, tümörün küçülmesi veya kontrol altına alınması gibi olumlu sonuçlar alabilir. Işın tedavisi, tümörün büyüme hızını yavaşlatabilir ve semptomları hafifletebilir. Bu nedenle, tedavi sonrası iyileşme ve yaşam kalitesinde artış olasılığı da vardır.

Yanlış BilgiDoğru Bilgi
Beyin tümörü ışın tedavisi sadece kanserli tümörler için uygundur.Beyin tümörü ışın tedavisi, sadece kanserli tümörler için değil, iyi huylu tümörlerin tedavisinde de kullanılabilir.
Beyin tümörü ışın tedavisi sırasında her zaman saç dökülmesi yaşanır.Beyin tümörü ışın tedavisi sırasında saç dökülmesi, bazı durumlarda yaşanabilir ancak bu her hastada görülen bir durum değildir.
Beyin tümörü ışın tedavisi sonrası iyileşme olasılığı yoktur.Beyin tümörü ışın tedavisi sonrası hastaların birçoğu, tümörün küçülmesi veya kontrol altına alınması gibi olumlu sonuçlar alabilir.

Sonuç olarak, beyin tümörü ışın tedavisi hakkında doğru bilgilere sahip olmak, hastaların tedavi sürecini daha sağlıklı bir şekilde yönetmelerine yardımcı olabilir. Bu nedenle, uzman hekimlerden doğru bilgi almak ve tedavi süreci hakkında detaylı bir şekilde bilgilendirilmek önemlidir.

Beyin Tümörü Işın Tedavisi Öncesi ve Sonrası Prognoz

Beyin tümörü, insan sağlığı üzerinde ciddi bir tehdit oluşturan bir durumdur. Özellikle tümörün büyüklüğü, konumu ve türü, tedavi sürecindeki başarıyı etkileyebilir. Bu durumda, tümörün ışın tedavisi öncesi ve sonrası prognozu oldukça önemlidir. İşte bu süreçte dikkate alınması gereken bazı önemli noktalar:

Tedavi Öncesi Durum

İlk olarak, tümörün büyüklüğü ve konumu tedavi öncesi durumu belirleyen önemli faktörlerden biridir. Ayrıca tümörün etkilediği beyin dokusunun miktarı da tedavinin başarısını etkileyebilir. Bu nedenle, hastanın ilk muayenesi sırasında detaylı bir görüntüleme yöntemi kullanılarak tümörün tam konumu ve yayılımı belirlenmelidir.

İşlem Sonrası İyileşme Süreci

Işın tedavisi sonrası, hastanın beyin tümörüne nasıl yanıt verdiği belirleyici bir faktördür. Tümörün boyutu ve büyüklüğü, işlem sonrası gözlemlenecek iyileşme sürecini etkileyebilir. Bu süreçte, hastanın nörolojik durumu düzenli olarak izlenmeli ve gerekli tedbirler alınmalıdır. Ayrıca, olası yan etkilerin ve komplikasyonların yönetilmesi de hastanın iyileşme sürecinde önemlidir.

Prognozda Etkili Olan Faktörler

Beyin tümörü ışın tedavisi sonrası prognozu belirleyen birçok faktör bulunmaktadır. Bunlar arasında tümörün türü, hastanın genel sağlık durumu, tedaviye verdiği yanıt ve tedavi sonrası yaşam kalitesi önemli rol oynamaktadır. Bu nedenle, her hasta için bireysel bir prognoz belirleme süreci gereklidir.

Sonuç olarak, beyin tümörü ışın tedavisi öncesi ve sonrası prognozu, hasta için oldukça önemlidir. Bu süreçte, detaylı bir değerlendirme ve yakından takip edilen bir tedavi planı gereklidir. Bu şekilde, hastaların yaşam kalitesini artırmak ve olumlu bir iyileşme süreci sağlamak mümkün olacaktır.

Sıkça Sorulan Sorular

Işıın tedavisi nasıl etki eder?

Işıın tedavisi beyin tümörünü hedef alarak tümör hücrelerini öldürür.

Işıın tedavisi kaç seans sürer?

Işıın tedavisi genellikle birkaç hafta süren günlük seanslardan oluşur.

Işıın tedavisi sırasında hangi yan etkiler görülebilir?

Işıın tedavisi sırasında baş ağrısı, yorgunluk, deri tahrişi gibi yan etkiler görülebilir.

Işıın tedavisi ne kadar sürede etkisini gösterir?

Işıın tedavisi sonrasında tümördeki iyileşmeler genellikle birkaç hafta veya ay içinde görülmeye başlar.

Işıın tedavisi kimlere uygulanabilir?

Işıın tedavisi, beyin tümörü olan birçok hastaya uygulanabilir. Ancak her hasta için uygun olup olmadığına doktor karar verir.

Işıın tedavisi sırasında neler yapılmalı?

Işıın tedavisi sırasında doktorun önerdiği şekilde tedavi planına uymak ve dinlenmeye özen göstermek önemlidir.

Işıın tedavisi sonrasında ne tür kontroller yapılmalıdır?

Işıın tedavisi sonrasında düzenli olarak doktor kontrolü yapılmalı ve gerekli kontrolleri yaptırmak önemlidir.

Işıın tedavisi riskli midir?

Işıın tedavisi belirli riskleri olabilir ancak bu riskler hastanın durumuna ve tedaviye verdiği cevaba göre değişir.

Işıın tedavisi hangi durumlarda önerilir?

Işıın tedavisi genellikle tümörün küçültülmesi veya kontrol altına alınması amacıyla önerilir.

Işıın tedavisi sonrasında hayat tarzı nasıl olmalıdır?

Işıın tedavisi sonrasında yeterli dinlenme, sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz hayat tarzının bir parçası olmalıdır.

Tek Yorum

  1. Ayşe
    Ayşe 11 Nisan 2024

    Merhaba, makalenizin detaylı ve bilgilendirici olduğu için teşekkür ederim. Beyin tümörü ışın tedavisi sonrası olası yan etkilerin doğru anlaşılması ve tedavi öncesinde ve sonrasında dikkat edilmesi gereken noktaların vurgulanması çok faydalı. Ancak, hastaların bu süreçte yaşadığı duygusal zorluklar ve psikolojik desteğin önemi hakkında daha fazla bilgi verilebilir mi diye merak ediyorum. Bu konuya da değinirseniz sevinirim.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir